Visie

Stichting Bloemfleur is opgericht vanuit de gedachte dat er te weinig plekken zijn waar mensen met autisme, of verwante ontwikkelingsstoornissen, zichzelf mogen zijn en waar ze vanuit hun intrinsieke motivatie tot leren mogen komen. Het maatwerk dat Passend Onderwijs voorschrijft is naar onze mening niet alleen: het voorzien in een plek waar een leerling zijn huiswerk maakt.  Ieder kind heeft recht op de mogelijkheid naar school te gaan en te ervaren en te leren tussen medeleerlingen. Ontwikkeling op sociaal en creatief gebied is net zo belangrijk als de cognitieve ontwikkeling. Wij zijn van mening dat het een onontbeerlijk is voor het ander. Positieve sociale ervaringen zijn belangrijk voor het zelfvertrouwen. Gemeenschappelijkheid steunt het zelfbeeld en het gevoel van menswaardig te zijn.  Creatief scheppen geeft niet alleen voldoening het is ook een middel om de cognitie te prikkelen en te ondersteunen. 

Onderwijs en ontwikkeling

Balans tussen autonomie, competentie en relatie

Leren en ontwikkelen kan pas plaats vinden bij een goede balans tussen autonomie, competentie en relatie.    Je kunt jezelf pas ontwikkelen als je je competent voelt, als je genoeg vertrouwen hebt in je eigen kunnen en je wordt uitgedaagd je te ontwikkelen op een niveau dat bij je past.  Veel leerlingen die bij ons starten hebben zich niet kunnen voegen in de eisen van het systeem, het gevoel van competentie moet daarom terug gevonden kunnen worden. Wat kun je goed, wat wil je leren, op welke manier leer je, wat vind je belangrijk?  De leeromgeving moet voldoende ruimte bieden voor autonome gedachten en autonoom handelen. Voor veel van onze leerlingen is autonomie een belangrijk thema. Ze hechten vaak uitzonderlijk veel waarde aan hun eigen autonomie. In eerdere situaties hebben ze zich vastgeklampt aan deze autonomie of ‘m volledig los gelaten uit zelfbehoud. Een prettig gevoel van autonomie maakt dat je goed weet wat je wilt en kunt (leren), maar hier ook de ander en je omgeving voor kunt en wilt inzetten.   Met relatie bedoelen we het gevoel van er mogen zijn, maar ook het er willen zijn, het in contact willen zijn. Voor de gezelligheid, maar ook om samen en van elkaar te leren. Wanneer voel je je prettig, veilig en wat doe je om dit zelf te bewerkstelligen? 

Aansluiten bij leefwereld en interesses

Bij Acato gaan we er vanuit dat je het gemakkelijkst en fijnst leert als je dingen kunt leren die jij belangrijk vindt of waar jouw talenten liggen. We vinden het belangrijk dat je nieuwe dingen kunt leren op een niveau dat bij jou past en een manier die bij jou past. Zo’n interesse kan soms heel specifiek zijn, maar wel jouw drijfveer om te willen leren.  

Veel mensen leren bijvoorbeeld door te doen, zo ook veel leerlingen bij Acato.  Daarom zijn er bij Acato ook leerlingen die op stage gaan, bijvoorbeeld bij het zorgcentrum dat bij ons in het gebouw zit.

Je eigen tijd en ruimte; je eigen structuur

Voor alles gaan we uit van het bieden van tijd en ruimte. Leerlingen mogen de tijd nemen om te wennen, de tijd nemen om te ontdekken wat ze willen, de tijd nemen om relaties aan te gaan.  Daarbij kun je je eigen structuur aangeven en volgen, want alleen je eigen structuur werkt echt goed.  

Elkaar leren verstaan

Bij Acato passen de begeleiders zich aan, aan wat jij nodig hebt. Ze willen ontdekken wie jij bent en creëren een omgeving die bij jouw interesses en jouw talenten past. We willen je leren verstaan. Wij creëren de rust en ruimte die je nodig hebt en vinden met jou de leermomenten waar je naar op zoek bent. 

 

Om de omgeving aan te passen aan iemand in een rolstoel, of iemand die blind is, dat is niet moeilijk. Maar een prettige leeromgeving organiseren voor iemand met autisme, dat is veel lastiger. Autisme wordt ook wel de onzichtbare handicap genoemd. Je ziet het niet, maar het is toch net zo concreet als doof of blind zijn 

Eigenlijk zijn autistische mensen soms een beetje blind en een beetje doof. De zintuigen werken wel, de ogen zien en de oren horen, maar direct erachter gaat het mis.  

Het ordenen en begrijpen van de ontvangen beelden en geluiden is voor iemand met autisme moeilijk. Dat maakt de wereld van ‘gewone’ mensen voor hen onvoorspelbaar en eng.  

Net zoals we bereid zijn te begrijpen wat het is om blind te zijn of doof, moeten we de bereidheid hebben om te begrijpen wat het is om autistisch te zijn. 

Nieuwe ervaringen opdoen

Wat je niet kent, kun je ook niet willen. Bij Acato proberen we voldoende aanbod te creëren van nieuwe activiteiten. Je hoeft nooit mee te doen, je mag (bijna) altijd mee doen. Nieuwe ervaringen verruimen je blik op je werkelijkheid en geeft je soms nieuwe ideeën voor de toekomst.  

Nieuwe ervaringen doe je ook op buiten school. We organiseren daarom uitjes, bijvoorbeeld naar een museum, de bioscoop of een voorstelling, maar leerlingen die dat willen gaan ook op stage. Bijvoorbeeld bij het zorgcentrum bij ons in het gebouw. 

Schools leren op een manier die bij jou past

De leerlingen die zich bij Stichting Bloemfleur melden, of het nou voor de 18 plus klas of de jongere groep is, hebben allemaal zonder uitzondering een moeilijke tijd achter de rug. Op school is het niet gelukt omdat ze zich er niet thuis voelden.  

Ze hebben het allemaal telkens opnieuw moeten proberen. Ze wilden er allemaal graag bij horen. En dan op een goed moment hebben ze het op moeten geven. Dit gaat gepaard met verdriet, met teleurstelling, met angst met boosheid. En zo komen ze dan bij Acato. 

Wij zien het daarom als onze eerste taak om deze kinderen en jongeren op hun gemak te stellen.  De kinderen en jongeren moeten erop kunnen vertrouwen dat ze bij ons welkom zijn. Dat ze bij ons “nee” mogen zeggen. “Nu even niet. Laat me met rust.” 

In de eerste plaats is het belangrijk dat we ons vertrouwd voelen in elkaars gezelschap. 

Een gewone school of een school voor speciaal onderwijs is een plek waar de dagen in strakke roosters zijn ingedeeld. Iedereen moet zich aan die structuur van afspraken houden anders loopt het spaak. 

 Dat is dan ook gelijk de belangrijkste reden van schooluitval op het voortgezet onderwijs van kinderen met autisme. Op de basisschool had je een juf. Je mocht nog met een boekje in een hoekje of zelf weten of je rekensommetjes maakt of een tekening. Maar op de middelbare school mag dat niet. Daar is de dag ingedeeld in strakke roosters. 

Jongeren die ouder zijn dan 18 jaar hebben vaak al langere tijd geen zicht gehad op een andere toekomst dan een uitkering. Er is soms lange tijd geen sturing geweest, geen structuur, geen doel.  

De belangrijkste eigenschap van autisme is het zelfbepalende karakter. Elke dag in een rooster meedraaien is iets waar een mens met autisme zich vroeg of laat tegen gaat verzetten. Tenzij hij het rooster zelf gemaakt heeft, zonder dwang. Als het zijn eigen idee is, zijn eigen structuur. Dan zal hij zich er prettig bij voelen. 

Onze volgende taak is het om een dusdanige omgeving te maken dat kinderen ervoor open staan om een plan te maken. Voor hen zelf. En dat ze oprecht gaan proberen om zich eraan te houden. Lukt het niet, dan is dat niet zo erg. Lukt het wel dan is dat knap! 

Er is ruimte om je eigen vakken te kiezen. “Waar ben je goed in? Wat vindt je interessant? Laten we daarmee beginnen.”  

Bij Acato zijn ook leerlingen die toewerken naar een diploma of meerdere diploma’s. Soms doen ze dat verbonden aan een school, soms doen ze dat zelfstandig. Leerlingen halen dan bijvoorbeeld deelcertificaten per vak en werken zo toe naar een mavo, havo of vwo-diploma.  Of we werken toe naar een toelatingsexamen voor een vervolgopleiding. Samen met de leerling zoeken we naar een manier van leren die passend is. Geen zes, maar drie vakken tegelijk, bijvoorbeeld. Geen les in een groep, maar les in kleine groepjes, les via de computer: kortom, alles wat nodig is om succesvol tot leren te komen.  

 

Leergemeenschap Acato in de praktijk

Leerlingen en begeleiders bij Acato vormen samen een leergemeenschap. Iedereen leert op een bepaalde manier van en met elkaar: kennis, vaardigheden, sociale zaken – alles komt voorbij. Uiteindelijk ontstaat er voor iedere leerling een persoonlijk rooster.  

 

Wat voorbeelden

Op maandag is er CKV les en Kunstbeschouwing, maar ook sportles en  perspectief tekenen.  

Op dinsdag is er visagie en koken, maar ook wiskunde en Engels, en programmeren. ‘s Middags volgen sommige leerlingen zangles. 

Op woensdag werken er leerlingen aan decors voor het theater, en is er dansles en gitaarles. 

Op donderdag is er digitaal tekenen, naailes wordt er getafeltennist en gewerkt aan de inrichting van de nieuwe bibliotheek. Ook is er techniek. 

Op vrijdag is er wiskunde, Nederlands en sport.  

Lang niet iedereen volgt deze lessen. Als je op een willekeurig moment binnen komt lopen, zie je een groepje leerlingen met de docent bezig, een andere leerling zelf achter de computer, weer een andere leerling neemt net even pauze of werkt zelfstandig aan een schoolvak. 

 

Voortgang en ontwikkeling

Samen met jou stellen we doelen voor de korte en de lange termijn. Als je toewerkt naar een examen of een diploma, een vervolgopleiding of terugkeer naar school, is dit vaak gemakkelijk te bedenken, op te schrijven en bij te houden, maar als je je eigen leerroute vorm geeft is dit lastiger. We proberen dan te werken met een (digitaal) portfolio waarin je vastlegt wat je hebt gedaan en waar je naar toe werkt.  

Toekomstplannen

Stichting Bloemfleur staat met haar eigen ontwikkeling nog in haar kinderschoenen. Hoewel iedereen die bij de Acato’s werkt een relevant diploma heeft is de zoektocht naar onze eigen identiteit en professionalisering volop in beweging. 

Methode

Wat betreft de lijn waarlangs we willen werken hebben we na lang zoeken een methode gevonden die ons aanspreekt. De methode is ontwikkeld in België. In Gent om precies te zijn. Inmiddels zijn de cursussen ook te volgen in Nederland. Binnenkort gaan een aantal van onze medewerkers de eerste cursus doen van Autisme Centraal. Hieronder het gedachtengoed van Autisme Centraal samengevat en de link naar de website. 

Autistisch denken : Goed begeleiden begint met goed begrijpen. Leren elkaar te verstaan 

Basisrust : Zorg voor aanpassingen in de omgeving zodat de leerling zelf de rust kan opzoeken en vinden. 

Dubbelspoor :Een veilige omgeving creëren maar ook leren aan de leerling om oog te hebben voor de andere zaken. Wat beweegt de andere mensen, de samenleving, wat wordt er van je verwacht straks. 

Eigenheid : Bij al de hiervoor genoemde zaken speelt de mens, en wie hij is, de belangrijkste centrale rol. Hoe de omgeving wordt aangepast en waar je rekening mee leert te houden hangt af van je eigen plek in het leven, je karakter en je ambities en motivaties. 

Functionaliteit : Uiteindelijk moet alles wat een leerling leert zin hebben. Bruikbaar zijn voor zijn toekomst. Hem leiden naar een zelfstandig leven, waar hij met vertrouwen aan begint, met nieuwsgierigheid en ook met een beetje gezonde spanning en vooral wetend op wie je kunt bouwen en waar je hulp en steun kunt halen. 

www.autismecentraal.com 

De samenvatting hierboven is ontleend aan: http://www.autismecentraal.com/docs/ARTICLES/autismecentraalmethodiek_uitleg_site.pdf